Tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları, özellikle çocuklarda, alerjik rinit ve astımı olan bireylerde önemli bir klinik ve ekonomik yük oluşturmaktadır. Bakteri lizatları, doğuştan ve kazanılmış bağışıklık sistemini modüle eden preparatlardır. En çok çalışılan oral preparat olan OM-85, sık görülen solunum yolu bakterilerinden elde edilen antijenik bileşenler içerir. Güncel veriler, bu ürünlerin mukozal bağışıklığı güçlendirerek tekrarlayan enfeksiyonları azaltabileceğini düşündürmektedir.
Mekanistik olarak bakteri lizatları, gastrointestinal lenfoid doku ve dendritik hücreler üzerinden Toll-like reseptörleri ve diğer pattern-tanıma reseptörlerini uyarır. Bunun sonucunda makrofaj aktivasyonu, interferon yanıtı, antimikrobiyal peptid üretimi ve sekretuar IgA yanıtı artabilir. Allerjik hastalık açısından özellikle önemli olan nokta, bazı deneysel ve klinik çalışmalarda Th2 ağırlıklı inflamasyonun baskılanması ve Th1/Th2 dengesinin yeniden düzenlenmesidir. Bu nedenle bakteri lizatları yalnızca enfeksiyon profilaksisi değil, “viral enfeksiyon–alerjik inflamasyon–astım alevlenmesi” ekseninde potansiyel bir immünomodülatör yaklaşım olarak da ilgi çekmektedir.
Klinik kanıtlar en güçlü olarak tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonu olan çocuklarda görülmektedir. Sistematik derlemeler ve önceki randomize çalışmalar, özellikle yüksek enfeksiyon yükü taşıyan çocuklarda enfeksiyon sayısı ve antibiyotik kullanımında azalma olabileceğini desteklemektedir. Bununla birlikte preparatlar arasında önemli farklılıklar bulunması, çalışma tasarımlarındaki heterojenite ve standart sonlanım noktalarının eksikliği nedeniyle tüm bakteri lizatları için aynı etkinlik düzeyini varsaymak doğru değildir.
Sonuç olarak, bakteri lizatları, özellikle sık tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonu bulunan çocuklar ve seçilmiş alerjik solunum yolu hastalarında umut verici bir yardımcı immünomodülatör seçenektir. Ancak antibiyotiklerin, aşıların veya alerjik hastalıkların standart tedavilerinin alternatifi değildir. Allerji uzmanı açısından en rasyonel yaklaşım; tekrarlayan enfeksiyonların altında alerjik rinit, kontrolsüz astım, anatomik sorun veya immün yetmezlik gibi nedenleri dışladıktan sonra, uygun hastada ve ürün-spesifik kanıtları dikkate alarak bakteri lizatlarını bireyselleştirilmiş biçimde kullanmaktır.
