Hava kirliliği, çocukluk çağı astımının kontrolünü olumsuz etkileyen önemli çevresel faktörlerden biridir. Özellikle ince partikül maddeler (PM2.5), azot dioksit (NO₂) ve ozon (O₃) astımlı çocuklarda öksürük, hışıltı ve nefes darlığı gibi semptomları artırarak astım ataklarına, acil başvurulara ve hastaneye yatışlara yol açabilmektedir. Çocukların akciğer ve bağışıklık sistemlerinin gelişim döneminde olması, erişkinlere göre daha yüksek solunum hızına sahip olmaları ve hava yollarının daha dar olması nedeniyle hava kirliliğinin etkilerine daha duyarlı oldukları düşünülmektedir.
Biyolojik açıdan hava kirleticileri solunum yolu epitelinde oksidatif stres ve inflamasyona neden olur. Epitel bariyerinin bozulmasıyla alerjenler ve diğer zararlı çevresel ajanlar daha kolay bir şekilde hava yolu dokusuna ulaşabilir. Hasarlanmış epitel hücrelerinden IL-25, IL-33 ve TSLP gibi “alarmin” sitokinlerin salınması, Tip 2 immün yanıtın ve eozinofilik inflamasyonun artmasına yol açabilir. Hava kirliliği ayrıca bronş hiperreaktivitesini artırarak alerjenlerle sinerjik etki oluşturabilir ve mevcut alerjik astımın daha ağır seyretmesine katkıda bulunabilir.
Hava kirliliğinin çocuklar üzerindeki etkisi yalnızca kısa süreli astım ataklarıyla sınırlı değildir; uzun süreli maruziyetin akciğer gelişimini ve erişkin dönemdeki solunum kapasitesini de olumsuz etkileyebileceği bildirilmektedir. Bu nedenle astımlı çocukların yüksek hava kirliliği, yoğun trafik ve orman yangını dumanının bulunduğu dönemlerde korunması önemlidir. Hava kalitesi kötü olduğunda dış ortam aktivitelerinin azaltılması, düzenli kontrol edici astım tedavisinin sürdürülmesi ve çocuklara kişiselleştirilmiş bir astım eylem planının uygulanması, hava kirliliğinin neden olabileceği olumsuz etkilerin azaltılmasına yardımcı olabilir.
